Cà phê đặc sản là gì? Tại sao ngày càng nhiều người Việt yêu thích?

Specialty Coffee – Đỉnh cao của thế giới cà phê

Cà phê đặc sản (Specialty Coffee) là thuật ngữ dùng để chỉ những loại cà phê đạt chất lượng vượt trội, được đánh giá từ 80 điểm trở lên trên thang 100 điểm của Hiệp hội Cà phê Đặc sản (SCA – Specialty Coffee Association). Đây không chỉ là cà phê ngon mà là cà phê được chăm sóc tỉ mỉ từ khâu trồng trọt, thu hái, chế biến đến rang xay.

Điều gì làm nên cà phê đặc sản?

Không phải cà phê nào cũng có thể trở thành specialty. Cà phê đặc sản phải đáp ứng nhiều tiêu chí khắt khe. Về giống cà phê, chủ yếu là Arabica trồng ở độ cao từ 1200m trở lên, nơi biên độ nhiệt lớn giúp cà phê phát triển chậm và tích lũy hương vị phức tạp.

Về thu hái, chỉ hái những trái chín đỏ hoàn toàn bằng tay (hand-picking), loại bỏ trái xanh, trái quá chín hoặc bị sâu bệnh. Tỷ lệ trái đạt chuẩn thường chỉ 60-70% tổng sản lượng.

Về chế biến, có thể theo phương pháp rửa (washed), tự nhiên (natural) hoặc mật ong (honey). Mỗi phương pháp tạo ra profile hương vị khác nhau. Quá trình chế biến phải được kiểm soát chặt chẽ về thời gian, nhiệt độ và độ ẩm.

Hệ thống chấm điểm SCA

Cà phê được đánh giá bởi Q-Grader (chuyên gia đánh giá cà phê có chứng chỉ quốc tế) trên 10 tiêu chí: hương thơm (fragrance/aroma), hương vị (flavor), hậu vị (aftertaste), độ chua (acidity), body, độ đồng đều (uniformity), cân bằng (balance), độ sạch (clean cup), ngọt (sweetness) và tổng thể (overall).

Cà phê dưới 80 điểm: thương mại (commercial). Từ 80-84.99: đặc sản hạng tốt. Từ 85-89.99: đặc sản xuất sắc. Từ 90 trở lên: đặc sản hiếm (outstanding).

Cà phê đặc sản Việt Nam

Việt Nam là nước xuất khẩu cà phê lớn thứ 2 thế giới nhưng chủ yếu là cà phê thương mại. Tuy nhiên, những năm gần đây, phong trào specialty coffee đang phát triển mạnh mẽ. Các vùng trồng như Cầu Đất (Lâm Đồng), Sơn La, Điện Biên và Măng Đen (Kon Tum) đã sản xuất được Arabica đạt 82-87 điểm SCA.

Hạt Giống Tốt đang phát triển dòng cà phê đặc sản từ nông trại Cầu Đất (1650m) và Măng Đen (1550m), nơi điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu lý tưởng cho Arabica chất lượng cao.

Tại sao nên thử cà phê đặc sản?

Cà phê đặc sản mang đến trải nghiệm hoàn toàn khác biệt. Bạn sẽ khám phá những hương vị phức tạp mà cà phê thương mại không thể có: notes hoa nhài, quả mọng, chocolate, caramel, citrus hay thậm chí rượu vang. Mỗi vùng trồng, mỗi phương pháp chế biến cho ra hương vị riêng biệt.

Hạt Giống Tốt – Khám phá cà phê đặc sản Việt Nam từ nông trại Tây Nguyên.